Biểu tình giá sinh hoạt ở Pháp thành bạo loạn: tòa thị chính Limoges bị đốt, gần 2.400 người bị bắt

Sau cuối tuần cướp phá và đốt phá ở nhiều thành phố, Thủ tướng Sébastien Lecornu hôm thứ Hai cho biết đã đề nghị một số địa phương ban hành lệnh giới nghiêm, còn Bộ trưởng Nội vụ thừa nhận chính quyền đã "mất kiểm soát" ở các thành phố lớn.

Vì sao đáng chú ý: Đây là đợt bạo lực nặng nhất ở Pháp trong nhiều năm, xảy ra khi chính quyền Tổng thống Macron còn vài tháng cuối nhiệm kỳ và cuộc bầu cử tổng thống sẽ diễn ra vào tháng 4.

Chi tiết:

• Tối 17/10, người quá khích xông vào tòa thị chính Limoges, xây vào những năm 1880 và được xếp hạng di tích lịch sử, rồi phóng hỏa. Mái và tháp chuông sụp đổ, quan chức khu vực nói mặt tiền lịch sử gần như bị phá hủy hoàn toàn.
• Theo chính quyền Limoges, các cuộc tuần hành ở đây ban đầu khá ôn hòa. Đến khoảng 17h tình hình mất kiểm soát, và một tiếng sau nhóm quá khích xông vào tòa thị chính khi nhân viên và khách tham quan vẫn còn bên trong.
• Bộ Nội vụ cho biết hơn nửa triệu người tham gia biểu tình trên cả nước, gần 2.400 người bị bắt và gần 1.000 cảnh sát, lính cứu hỏa bị thương.
• Văn phòng công tố địa phương nói 17 người bị bắt ở Limoges cuối tuần qua, trong đó có 7 trẻ vị thành niên, nhưng không nói rõ họ có liên quan đến vụ phóng hỏa hay không.
• Ở Lyon, một văn phòng du lịch bị đốt. Tòa thị chính Marseille, Lille và Angers bị đột nhập, theo Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez. Ở Paris, Bảo tàng Louvre đóng cửa sau khi người biểu tình tuyên bố phong tỏa.
• Marseille cấm tụ tập nơi công cộng gần hết ngày thứ Hai. Tổng thống Emmanuel Macron không ban bố tình trạng khẩn cấp như một số chính trị gia cánh hữu đòi hỏi, và đã bác đơn xin từ chức của ông Nuñez.
• Phong trào bắt đầu từ tháng trước với học sinh trung học đòi cải thiện điều kiện lớp học, sau đó có thêm công đoàn và nông dân phản đối giá sinh hoạt và giá xăng tăng, một phần do chiến tranh ở Iran.
• Thủ tướng Lecornu cam kết buộc những kẻ gây rối chịu hậu quả, kể cả phải bồi thường thiệt hại.

Toàn cảnh: Sinh viên ở Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Albania những ngày gần đây cũng xuống đường với yêu sách tương tự về điều kiện giáo dục. Ở Pháp, bà Marine Le Pen, ứng viên cực hữu dẫn đầu các cuộc thăm dò trước kỳ bầu cử tháng 4, nói chính quyền Macron "kiệt sức, mất phương hướng".

Diễn biến tiếp theo: Thủ tướng Lecornu đã đề nghị một số địa phương ban hành lệnh giới nghiêm để lập lại trật tự; việc từng thành phố có ban hành hay không sẽ quyết định tình hình những ngày tới.

Thông tin chưa thống nhất:

• Tổng thống Mỹ Donald Trump nói nhập cư là nguyên nhân bạo lực ở Pháp, trong khi các quan chức Pháp không đổ lỗi cho người nhập cư; Tổng thống Macron đổ lỗi cho nhóm cực tả.

Quan điểm các bên:

• Tổng thống Macron: nhóm cực tả gây rối là thủ phạm, và "không gì biện minh, giải thích hay tha thứ được" bạo lực này.
• Ông Jean-Luc Mélenchon, ứng viên cực tả hàng đầu: chính quyền đương nhiệm phải chịu trách nhiệm về bạo lực.
• Bà Marine Le Pen: chính quyền Macron "kiệt sức, mất phương hướng" và chỉ biết bình luận về sự bất lực của chính mình.

Góc nhìn: Đốt một tòa thị chính 140 năm tuổi không phục vụ được yêu sách nào về giá cả hay trường học, và còn làm lu mờ hàng trăm nghìn người biểu tình ôn hòa. Nhưng chính phủ cũng khó chỉ đổ lỗi cho vài nhóm cực đoan khi nỗi bất bình về giá sinh hoạt vẫn chưa được trả lời; điều cần theo dõi là họ có giải quyết cả hai việc hay không.

Nguồn

• Al Jazeera: Buildings burn as French protests go into the night
• BBC World: 'Very upsetting': Residents in shock after historic French town hall set alight
• Al Jazeera: ‘It broke my heart’: Limoges residents reel after town hall fire
• VnExpress: Nỗi bất bình khi tòa thị chính bị phóng hỏa trong bạo loạn ở Pháp
• NBC News: France moves to impose curfews as it reels from worst violence in years

Tổng hợp từ 4 cơ quan báo chí