Chín cựu nhân viên FBI kiện, cáo buộc bị sa thải vì điều tra hồ sơ mật của Trump

Chín cựu nhân viên FBI kiện đòi được nhận lại việc và truy lĩnh lương, cáo buộc họ bị sa thải vì được giao điều tra hồ sơ mật của Donald Trump; tòa chưa phân xử vụ kiện.

Vì sao đáng chú ý: Vụ kiện đặt ra câu hỏi liệu chính phủ có thể sa thải nhân viên vì công việc được giao hay không; hai bên đưa ra những lý do trái ngược.

Chi tiết:

• Đơn kiện nêu FBI, Bộ Tư pháp, Giám đốc FBI Kash Patel và Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche là bị đơn. Các nguyên đơn yêu cầu được nhận lại việc, truy lĩnh lương và tòa tuyên việc sa thải trái luật.
• Theo đơn kiện, các nhân viên bị sa thải trong hai ngày vào tháng 2-2026 vì từng làm việc trong cuộc điều tra mang mật danh Plasmic Echo về việc Trump giữ tài liệu mật sau nhiệm kỳ đầu. Đơn nói họ được phân công vào cuộc điều tra vì làm việc trong các đơn vị phản gián và tình báo.
• Đơn kiện cáo buộc không có điều tra nội bộ, báo trước, điều trần hay cơ hội kháng nghị. Patel từng nói trước Quốc hội rằng những người ông sa thải đã “vũ khí hóa” FBI; ông cũng nói việc sa thải có lý do và diễn ra sau các cuộc điều tra nội bộ.
• Đơn kiện nói các lá thư sa thải quy kết nhân viên đã “phán đoán kém và thiếu tính vô tư” trong công việc, dẫn đến việc chính phủ bị “vũ khí hóa”.
• Theo đơn kiện, đặc vụ Miles Starr xin khẩn cấp truy cập hồ sơ Plasmic Echo ngày 23-2. Tám người bị sa thải ngày 25-2, người còn lại vào hôm sau; đơn đặt các vụ sa thải sau khi Patel tiết lộ FBI đã trát lấy dữ liệu cuộc gọi của ông.
• Các nguyên đơn nói họ có tổng cộng hơn một thế kỷ phục vụ FBI. Nhiệm vụ trước đây của họ gồm ứng phó vụ đánh bom cuộc đua Boston, giải cứu con tin và điều tra vụ ám sát hụt Trump năm 2024 ở Butler, Pennsylvania.
• Đơn kiện cáo buộc việc sa thải khiến một số cuộc điều tra không được bàn giao đầy đủ, gây tổn hại không thể đo đếm cho an ninh quốc gia. Đây là lập luận của nguyên đơn, chưa phải kết luận của tòa.
• Cuộc điều tra Mar-a-Lago dẫn đến cuộc khám xét của FBI năm 2022 và bản cáo trạng liên bang đối với Trump năm 2023. Trump phủ nhận sai phạm; thẩm phán Aileen Cannon bác vụ án năm 2024, cho rằng công tố viên đặc biệt Jack Smith được bổ nhiệm không đúng luật. Bộ Tư pháp sau đó bỏ kháng cáo.

Chín nhân viên đòi được nhận lại việc

Chín cựu nhân viên FBI, gồm đặc vụ, chuyên viên phân tích tình báo và nhân viên hỗ trợ, kiện FBI, Bộ Tư pháp, Giám đốc FBI Kash Patel và Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche. Họ yêu cầu được nhận lại việc, truy lĩnh lương và tòa tuyên việc sa thải trái luật.

Theo đơn kiện, họ bị sa thải trong hai ngày vào tháng 2-2026 vì từng làm việc trong cuộc điều tra mang mật danh Plasmic Echo về việc Donald Trump giữ tài liệu mật sau nhiệm kỳ đầu. Đơn nói họ không tự xin tham gia mà được phân công do làm việc trong các đơn vị phản gián và tình báo của FBI.

Hai bên nêu lý do sa thải trái ngược

Đơn kiện cáo buộc việc sa thải nhằm thỏa mãn “mối thù riêng của Tổng thống”. Các nguyên đơn nói không có điều tra nội bộ, không được báo trước, điều trần hay cơ hội kháng nghị. Đây là cáo buộc trong đơn, chưa được tòa xác nhận.

Patel từng khai trước Quốc hội rằng các nhân viên bị sa thải đã “vũ khí hóa” FBI. Ông nói việc sa thải có lý do và diễn ra sau các cuộc điều tra nội bộ. Đơn kiện phản bác, nói các nhân viên không có lịch sử sai phạm và không bị điều tra nội bộ về hành vi sai trái.

Theo đơn kiện, thư sa thải nói các nhân viên đã “phán đoán kém và thiếu tính vô tư” khi làm nhiệm vụ, dẫn đến việc chính phủ bị “vũ khí hóa”.

Đơn kiện nêu các mốc trước khi sa thải

Đơn kiện cho biết đặc vụ Miles Starr, thuộc nhóm cố vấn của Giám đốc FBI (Director’s Advisory Team), xin khẩn cấp truy cập hồ sơ Plasmic Echo ngày 23-2. Hồ sơ có tên những người sau đó bị sa thải.

Theo đơn kiện, tám người bị sa thải ngày 25-2 và người còn lại vào hôm sau. Đơn đặt thời điểm sa thải sau khi Patel tiết lộ FBI đã trát lấy dữ liệu cuộc gọi của ông trong khuôn khổ điều tra.

Các nguyên đơn nói họ có tổng cộng hơn một thế kỷ phục vụ FBI. Nhiệm vụ trước đây gồm ứng phó vụ đánh bom cuộc đua Boston, giải cứu con tin và điều tra vụ ám sát hụt Trump năm 2024 ở Butler, Pennsylvania.

Nguyên đơn lo hồ sơ nhạy cảm không được bàn giao đầy đủ

Đơn kiện nói một số nguyên đơn phụ trách các cuộc điều tra phản gián nhạy cảm. Trong đó, Jeremy Linton quản lý “vài chục” hồ sơ liên quan đến Iran và bị sa thải ba ngày trước khi Mỹ và Israel mở các cuộc không kích Iran.

Các nguyên đơn cáo buộc việc sa thải khiến những cuộc điều tra họ phụ trách không được bàn giao đầy đủ, gây tổn hại không thể đo đếm cho an ninh quốc gia Mỹ. Đây là lập luận của họ, chưa phải kết luận của tòa.

Vụ kiện trở lại cuộc điều tra Mar-a-Lago

Cuộc điều tra Mar-a-Lago dẫn đến cuộc khám xét của FBI năm 2022 và bản cáo trạng liên bang năm 2023 đối với Trump. Trump phủ nhận sai phạm. Năm 2024, thẩm phán Aileen Cannon bác vụ án với lý do công tố viên đặc biệt Jack Smith được bổ nhiệm không đúng luật; Bộ Tư pháp sau đó bỏ kháng cáo.

Luật sư của các nguyên đơn nói thân chủ bị sa thải vì làm đúng công việc và theo đuổi sự thật, pháp luật mà không thiên vị. Phát biểu này thể hiện lập trường của luật sư, không phải kết luận của tòa.

Điều cần biết:

• Các nguyên đơn yêu cầu được nhận lại việc, truy lĩnh lương và tòa tuyên việc sa thải trái luật.
• Chưa có phán quyết về việc sa thải hay cáo buộc trả đũa.

Hiểu thêm:

Cuộc điều tra hồ sơ mật ở Mar-a-Lago dẫn đến những gì?

Cuộc điều tra dẫn đến cuộc khám xét của FBI năm 2022 và bản cáo trạng liên bang năm 2023 đối với Trump. Trump phủ nhận sai phạm. Thẩm phán Aileen Cannon bác vụ án năm 2024, cho rằng công tố viên đặc biệt Jack Smith được bổ nhiệm không đúng luật; Bộ Tư pháp sau đó bỏ kháng cáo.

Toàn cảnh: Vụ kiện mới nối tiếp tranh chấp về cuộc điều tra hồ sơ mật ở Mar-a-Lago. Các nguyên đơn nói họ bị trả đũa vì công việc được giao; Patel nói họ đã chính trị hóa FBI. Tòa chưa xác định bên nào đúng.

Diễn biến tiếp theo: Tòa sẽ xem xét căn cứ pháp lý của việc sa thải và các cáo buộc trong đơn. Thông tin hiện có không nêu phản hồi cụ thể của chính phủ và FBI.

Thông tin chưa thống nhất:

• Patel nói các nhân viên bị sa thải vì đã “vũ khí hóa” FBI; đơn kiện phủ nhận điều đó và nói họ bị sa thải vì công việc được phân công trong cuộc điều tra Trump.
• Đơn kiện nói không có điều tra nội bộ trước khi sa thải; Patel nói việc sa thải diễn ra sau các cuộc điều tra nội bộ.

Quan điểm các bên:

• Các nguyên đơn: Họ bị sa thải vì công việc được giao, không được điều tra nội bộ hay có cơ hội kháng nghị.
• Giám đốc FBI Kash Patel: Những nhân viên bị sa thải đã “vũ khí hóa” FBI; ông nói việc sa thải có lý do và diễn ra sau các cuộc điều tra nội bộ.
• Luật sư của nguyên đơn: Thân chủ bị sa thải vì làm công việc của mình, theo đuổi sự thật và pháp luật mà không thiên vị.

Góc nhìn: Một cơ quan điều tra cần giải thích rõ căn cứ sa thải những nhân viên từng được giao xử lý hồ sơ nhạy cảm. Điều cần theo dõi là tòa đánh giá ra sao về lý do và thủ tục mà hai bên mô tả trái ngược.

Nguồn

• WKMG News 6: FBI agents and analysts fired for roles in Trump classified files probe sue to get their jobs back
• NBC News: FBI employees involved in Trump classified documents case sue over ‘unlawful’ firings
• CBS News: 9 fired FBI employees who worked on Trump documents case sue
• PBS NewsHour: FBI agents and analysts who were fired for working on Trump classified files probe sue to get their jobs back
• Axios: Fired FBI agents sue Kash Patel to get jobs back
• fox17.com: FBI employees fired over Trump classified documents probe sue for ...

Tổng hợp từ 6 cơ quan báo chí