Giáo sư Francis Halzen đoạt giải Nobel Vật lý 2026 nhờ công trình săn tìm hạt ma ở Nam Cực

Cập nhật lúc 15:19, 06/10

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển trao giải Nobel Vật lý năm 2026 cho Giáo sư Francis Halzen vì đóng góp quyết định trong việc xây dựng Đài quan sát IceCube và phát hiện các hạt neutrino năng lượng cao từ vũ trụ.

Vì sao đáng chú ý: Hạt neutrino gần như không tương tác với vật chất và không bị từ trường bẻ cong trên đường đi, giúp mở ra phương pháp thiên văn học hoàn toàn mới để nghiên cứu những hiện tượng dữ dội nhất trong vũ trụ như hố đen và tàn dư sao nổ.

Chi tiết:

• Đài quan sát IceCube sử dụng một kilômét khối băng tự nhiên sâu dưới bề mặt Nam Cực gắn hàng ngàn cảm biến quang học để ghi nhận tia sáng phát ra khi neutrino va chạm với hạt nhân nguyên tử.
• Ông Francis Halzen, 82 tuổi, người gốc Bỉ và hiện làm việc tại Đại học Wisconsin-Madison ở Mỹ, là người đầu tiên đề xuất ý tưởng xây dựng đài quan sát này vào năm 1988 trước khi công trình hoàn thành năm 2011.
• Giải thưởng trị giá 12 triệu krona Thụy Điển (khoảng 1,2 triệu đô la), vinh danh cá nhân ông Francis Halzen thay vì chia sẻ cho nhiều nhà nghiên cứu như các năm gần đây.
• Trả lời qua điện thoại từ Ý ngay sau buổi công bố, ông Francis Halzen chia sẻ giải thưởng là một bất ngờ lớn và hy vọng sự công nhận này sẽ giúp đề xuất nghiên cứu mới của ông được phê duyệt.

Nguồn

• New York Times: Nobel Prize in Physics Is Awarded to Francis Halzen
• NPR: Francis Halzen wins Nobel Prize in physics for work on high-energy neutrinos from space
• Thanh Niên: Khôi nguyên Nobel Vật lý 2026 được xướng tên
• VnExpress International: Physicist hunting 'ghost particles' under South Pole ice since the 1980s wins Nobel prize
• BBC World: 'Ghost particles' from space telescope wins physics Nobel
• Tuổi Trẻ: Giải Nobel Vật lý 2026 gọi tên nhà khoa học Bỉ
• Al Jazeera: Francis Halzen wins Nobel Prize in Physics for work on ‘ghost particles’
• Người Việt: Khoa học gia Mỹ gốc Bỉ đoạt giải Nobel Vật Lý nhờ nghiên cứu ‘hạt ma’
• Thanh Niên: Giải Nobel Vật lý cho người săn tìm 'sứ giả vũ trụ'

Tổng hợp từ 8 cơ quan báo chí