Mỹ cấm cơ quan dân sự dùng DeepSeek, Bắc Kinh phản đối

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) yêu cầu các cơ quan liên bang gỡ sản phẩm của DeepSeek, công ty AI Trung Quốc, khỏi hệ thống và không được mua mới, còn Bắc Kinh nói sẽ bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp Trung Quốc.

Vì sao đáng chú ý: Lệnh này chỉ áp dụng cho cơ quan dân sự của chính phủ liên bang và các sản phẩm, dịch vụ bên thứ ba dùng DeepSeek, không nhắm vào người dùng cá nhân.

Chi tiết:

• DHS yêu cầu các cơ quan dân sự loại bỏ DeepSeek và các sản phẩm liên kết, cũng như sản phẩm, dịch vụ của bên thứ ba được phát triển bằng DeepSeek, khỏi hệ thống công nghệ thông tin; các cơ quan này cũng không được mua sản phẩm hay dịch vụ của DeepSeek.
• Lệnh có từ cuối tháng 7 và được đăng công khai trên Federal Register (công báo liên bang) hôm thứ Hai 19/10.
• DHS nói các mô hình của DeepSeek 'tiềm ẩn nhiều mối đe dọa'. Các lo ngại gồm máy chủ đặt ở Trung Quốc, chính quyền Trung Quốc có thể tiếp cận hạ tầng riêng của công ty và dữ liệu nhạy cảm của Mỹ.
• DHS cũng cho rằng việc dùng DeepSeek có thể tạo thông tin tình báo hữu ích về cá nhân hoặc cơ quan chính phủ Mỹ, và bản thân các mô hình có thể chứa phần mềm độc hại hoặc lỗ hổng bảo mật.
• Bản ghi nhớ tháng 7 còn yêu cầu các cơ quan theo dõi lưu lượng truy cập vào và ra khỏi website chính phủ để xử lý rủi ro từ DeepSeek.
• Trước đó, Bộ Thương mại và Hải quân Mỹ đã cấm DeepSeek trên thiết bị chính phủ, và nhiều tiểu bang như New York, Tennessee, Virginia cũng làm tương tự.
• Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh nói Trung Quốc phản đối việc 'mở rộng quá mức khái niệm an ninh quốc gia' và việc chính trị hóa các vấn đề khoa học, công nghệ, kinh tế, thương mại. DeepSeek chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

Toàn cảnh: Vụ này diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh gay gắt về AI. Mỹ vẫn hạn chế Trung Quốc tiếp cận các chip AI tiên tiến nhất, còn Bắc Kinh tuần trước công bố kế hoạch đề xuất hạn chế xuất khẩu một số mô hình AI tiên tiến. Mỹ cũng nói các hãng AI Trung Quốc, trong đó có DeepSeek, đã 'chưng cất' quy mô lớn, tức trích xuất năng lực từ các mô hình AI hàng đầu của Mỹ; Bắc Kinh bác bỏ cáo buộc này. Cùng lúc, Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) dự kiến bỏ phiếu ngày 29/10 về việc cấm các phòng thí nghiệm Trung Quốc thử nghiệm thiết bị điện tử như điện thoại, máy ảnh, máy tính để dùng tại Mỹ.

Diễn biến tiếp theo: Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến gặp nhau giữa tháng 11 bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC ở Thâm Quyến, Trung Quốc, và AI được kỳ vọng nằm trong chương trình nghị sự.

Quan điểm các bên:

• Bộ An ninh Nội địa Mỹ: các mô hình DeepSeek 'tiềm ẩn nhiều mối đe dọa', trong đó có việc máy chủ đặt ở Trung Quốc và nguy cơ lộ dữ liệu nhạy cảm của Mỹ.
• Bộ Ngoại giao Trung Quốc: phản đối việc mở rộng quá mức khái niệm an ninh quốc gia và chính trị hóa các vấn đề khoa học, công nghệ, thương mại; sẽ bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp Trung Quốc.

Góc nhìn: Giữ dữ liệu chính phủ khỏi các hệ thống có thể bị nước ngoài tiếp cận là mục tiêu chính đáng, nhưng lệnh này chỉ có ý nghĩa nếu các cơ quan thật sự rà soát cả những sản phẩm của bên thứ ba có DeepSeek bên trong. Điều cần theo dõi là DHS có công bố cách kiểm tra và hạn chót cụ thể cho các cơ quan hay không.

Nguồn

• The Hill: DHS orders removal of DeepSeek from government agency IT systems
• VnExpress: Mỹ cấm dùng DeepSeek trong hệ thống cơ quan chính phủ
• WKMG News 6: China defends DeepSeek after US ban of its AI from government systems

Tổng hợp từ 3 cơ quan báo chí