Người Ukraine và Sudan có TPS tiếp tục được bảo vệ; DHS chưa ấn định hạn mới

Ngày 18/10, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) nói người Ukraine và Sudan đang có quy chế bảo vệ tạm thời (TPS) vẫn được bảo vệ trong khi chờ quyết định cuối cùng, nhưng giấy tờ hiện hành vẫn ghi hạn 19/10.

Vì sao đáng chú ý: TPS cho phép người đủ điều kiện ở lại Mỹ và có thể xin giấy phép làm việc; tuyên bố của DHS chưa giải quyết giấy tờ nào chứng minh quyền làm việc sau hạn ghi trên hồ sơ.

DHS giữ bảo vệ tạm thời, chưa nêu hạn mới

Ngày 18/10/2026, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho biết người Ukraine và Sudan đang có TPS tiếp tục được bảo vệ trong khi chờ thông báo quyết định cuối cùng. DHS chưa nêu ngày kết thúc mới và nói sẽ đưa ra quyết định vào thời điểm thích hợp.

Thông báo này đến trước ngày hết hạn 19/10/2026 mà Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) vẫn ghi trên các trang TPS của Ukraine và Sudan. Tuyên bố tiếp tục bảo vệ không tự cập nhật ngày trên hồ sơ hay giấy tờ chứng minh quyền làm việc.

TPS cho phép ở lại tạm thời, không tự cấp thẻ xanh

TPS là diện tạm thời dành cho người đủ điều kiện từ một nước được Mỹ chỉ định khi việc trở về không an toàn. Người có TPS được ở lại Mỹ và có thể xin giấy phép làm việc, nhưng TPS không tự cấp thẻ xanh hay quốc tịch.

Người xin TPS phải đáp ứng các mốc cư trú liên tục và hiện diện liên tục do DHS đặt ra cho từng chỉ định. USCIS ghi các mốc hiện hành của Ukraine và Sudan là cư trú liên tục từ 16/8/2023 và hiện diện thực tế liên tục từ 20/10/2023.

Hạn trên hồ sơ và giấy phép làm việc chưa khớp

USCIS ghi kỳ đăng ký lại gần nhất cho người Ukraine và Sudan là từ 17/1 đến 18/3/2025, đồng thời nói người đang có TPS phải đăng ký lại trong kỳ quy định để duy trì diện này.

Giấy phép làm việc (EAD) là chứng từ riêng để chứng minh quyền làm việc. USCIS nêu một số EAD của người Sudan mã A-12 hoặc C-19 có thể dùng cùng thông báo gia hạn đến 19/10/2026, nếu TPS chưa bị rút và đơn EAD chưa bị bác; USCIS cũng nêu các trường hợp EAD Ukraine cụ thể có thể dùng đến ngày đó nếu người giữ vẫn đủ điều kiện TPS và đơn chưa bị bác hoặc TPS chưa bị rút.

Immigration Analytics cho rằng giấy tờ thiếu cập nhật có thể gây khó cho người lao động bị yêu cầu xác minh lại quyền làm việc trên mẫu I-9. Phân tích này nói thông cáo báo chí không thay thế thông báo liên bang dùng cho hồ sơ I-9.

Cách đọc luật về gia hạn sáu tháng chưa được DHS xác nhận

Một phân tích luật sư viện dẫn điều khoản INA 244(b)(3)(C) và cho rằng TPS tự gia hạn sáu tháng nếu chính phủ không xác định nước đó không còn đủ điều kiện. Theo cách tính trong phân tích này, hạn mới sẽ là 19/4/2027.

DHS chưa viện dẫn điều khoản này hoặc xác nhận hạn 19/4/2027. Vì vậy, ngày gia hạn sáu tháng là cách diễn giải của luật sư, còn thông báo của DHS chỉ nói người đang có TPS tiếp tục được bảo vệ cho đến khi có quyết định.

DHS phải rà soát điều kiện tại nước được chỉ định và quyết định gia hạn hay chấm dứt TPS trước hạn luật định; một tổ chức hỗ trợ người tị nạn cho biết việc rà soát phải diễn ra ít nhất 60 ngày trước khi chỉ định hết hạn.

Điều cần biết:

• Người đang có TPS Ukraine hoặc Sudan cần đăng ký lại trong kỳ quy định để duy trì diện này; kỳ gần nhất USCIS ghi nhận đã kết thúc ngày 18/3/2025.
• USCIS nêu một số trường hợp người có EAD Sudan mã A-12 hoặc C-19 có thể dùng giấy phép cùng thông báo để chứng minh quyền làm việc đến 19/10/2026, nếu TPS chưa bị rút và đơn EAD chưa bị bác. USCIS cũng nêu một số trường hợp cụ thể của EAD Ukraine có thể dùng đến ngày đó, với điều kiện người lao động tiếp tục đủ điều kiện TPS và không bị bác đơn hoặc rút TPS.
• TPS tự nó không cấp thẻ xanh hay quốc tịch. Người muốn xin thẻ xanh phải đủ điều kiện theo một diện riêng.

Hiểu thêm:

TPS khác giấy phép làm việc ra sao?

TPS là quy chế bảo vệ tạm thời cho phép người đủ điều kiện ở lại Mỹ; giấy phép làm việc (EAD) là giấy tờ chứng minh quyền làm việc. Hai việc liên quan nhưng có giấy tờ riêng.

Toàn cảnh: Cần tách biệt ba việc: tuyên bố của DHS về việc tiếp tục bảo vệ người đang có TPS, ngày hết hạn USCIS đang ghi và giấy tờ chứng minh quyền làm việc. Tuyên bố mới giải quyết việc bảo vệ trong lúc chờ quyết định, nhưng chưa cập nhật hai mốc còn lại.

Diễn biến tiếp theo: DHS nói sẽ đưa ra quyết định cuối cùng vào thời điểm thích hợp. Cần theo dõi thông báo chính thức về thời hạn TPS và giấy tờ EAD mà người lao động có thể dùng.

Thông tin chưa thống nhất:

• Một phân tích của luật sư cho rằng TPS tự gia hạn sáu tháng nếu chính phủ không quyết định đúng hạn; DHS nói người đang có TPS tiếp tục được bảo vệ nhưng chưa xác nhận điều khoản này áp dụng hay hạn mới là 19/4/2027.
• Các bài trước tuyên bố ngày 18/10 mô tả thời hạn bảo vệ dự kiến kết thúc ngày 19/10; sau đó DHS nói người đang có TPS tiếp tục được bảo vệ, nhưng chưa nêu thời hạn mới hoặc cập nhật giấy tờ chứng minh quyền làm việc.

Quan điểm các bên:

• DHS: Người Ukraine và Sudan đang có TPS tiếp tục được bảo vệ cho đến khi có thông báo quyết định; quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra vào thời điểm thích hợp.
• Immigration Analytics: Luật có thể tự gia hạn TPS sáu tháng nếu chính phủ không quyết định đúng hạn; giấy tờ hiện hành chưa được cập nhật để nhà tuyển dụng dùng xác minh quyền làm việc.

Góc nhìn: DHS cần sớm công bố văn bản cập nhật hạn TPS và giấy tờ làm việc để người lao động không phải dựa vào một tuyên bố chưa giải đáp cách xác minh trên hồ sơ I-9.

Nguồn

• Florida Phoenix: Immigrants from Ukraine, Sudan could soon lose protected status
• CBS News: Ukraine, Sudan immigrants to retain deportation protections for now
• New York Times: Migrants From Ukraine and Sudan to Keep Deportation Protections for Now
• www.uscis.gov: Temporary Protected Status Designated Country: Ukraine - USCIS
• www.uscis.gov: Temporary Protected Status Designated Country: Sudan - USCIS
• www.uscis.gov: Temporary Protected Status | USCIS
• www.washingtonsun.com: DHS Punts Decision to End Deportation Protections for Immigrants ...
• immigration-analytics.com: DHS Says Ukrainian and Sudanese TPS Holders Keep Their ...
• www.rescue.org: Behind the headlines: Temporary Protected Status

Tổng hợp từ 7 cơ quan báo chí