Nước Mỹ 15 ngày trước

Thống đốc New York chỉ định Bộ trưởng Tư pháp tiểu bang điều tra vụ án tại Cornell

3 tháng 10, 2026 · 8 phút đọc

Thống đốc New York Kathy Hochul ký sắc lệnh chỉ định Bộ trưởng Tư pháp tiểu bang (Attorney General) Letitia James làm công tố viên đặc biệt thụ lý vụ án bạo lực tình dục tại Đại học Cornell, tước quyền điều tra của biện lý quận địa phương [S6, S11, S12].

Ảnh minh họa cho bài: Thống đốc New York chỉ định Bộ trưởng Tư pháp tiểu bang điều tra vụ án tại Cornell

Vì sao đáng chú ý: Quyết định can thiệp hiếm hoi được đưa ra sau khi biện lý quận từng đình chỉ vụ án mà không hề thẩm vấn nạn nhân, làm dấy lên làn sóng phản ứng dữ dội và thúc đẩy các nhà lập pháp New York xem xét bãi bỏ kẽ hở pháp lý về tình trạng say xỉn tự nguyện [S6, S7, S16, S18].

Chi tiết:

Tháng 10/2024, một cựu nữ sinh 20 tuổi tố cáo bị chuốc rượu và ma túy ketamine rồi bị xâm hại tập thể suốt 7 giờ tại hội nam sinh Chi Phi gần khuôn viên Đại học Cornell [S2, S5, S6, S11].
Sau quy trình kỷ luật Title IX, Đại học Cornell đã đuổi học 2 nam sinh và cấm vĩnh viễn phân hội Chi Phi hoạt động, nhưng Biện lý quận Tompkins Matthew Van Houten khi đó quyết định không truy tố hình sự vì cho rằng thiếu chứng cứ [S4, S6, S11, S18].
Tháng 9/2026, nạn nhân nộp đơn kiện dân sự lên tòa án; trước sức ép dư luận, Biện lý quận Van Houten thừa nhận từng khép hồ sơ mà chỉ xem bản tóm tắt của cảnh sát trường chứ chưa từng thẩm vấn trực tiếp nạn nhân [S5, S6, S7, S8, S18].
Thống đốc Hochul tuyên bố cách xử lý của văn phòng biện lý quận đã phá hủy hoàn toàn niềm tin tư pháp, đồng thời chỉ trích cảnh sát trường Cornell vì không chuyển giao đầy đủ lời khai của nạn nhân cho cơ quan công tố [S6, S7, S13, S18].
Sau khi tiếp quản, Bộ trưởng Tư pháp James cam kết mở cuộc điều tra hình sự độc lập và toàn diện, trong khi cựu Tổng thống Donald Trump công kích quyết định này và cho rằng các sinh viên sẽ không nhận được tiến trình xét xử công bằng [S6, S14, S21, S36].

Can thiệp từ cấp tiểu bang sau khủng hoảng niềm tin

Tối ngày 1/10/2026, Thống đốc New York Kathy Hochul ký sắc lệnh hành pháp chỉ định Bộ trưởng Tư pháp tiểu bang (Attorney General) Letitia James làm công tố viên đặc biệt, chính thức thay thế Biện lý quận Tompkins (District Attorney) Matthew Van Houten trong cuộc điều tra hình sự tại Đại học Cornell [S6, S7, S11, S12].

Thống đốc Hochul nhấn mạnh bước đi này là bắt buộc vì cách cơ quan công tố địa phương xử lý vụ việc đã phá hủy hoàn toàn niềm tin của chính quyền và công chúng vào năng lực điều tra công tâm [S6, S7, S13, S18].

Cáo buộc xâm hại tập thể và những lỗ hổng trong điều tra

Sự việc bắt nguồn từ tháng 10/2024, khi một cựu nữ sinh 20 tuổi tố cáo bị chuốc ma túy ketamine và cưỡng hiếp tập thể suốt 7 giờ tại nhà hội nam sinh Chi Phi [S2, S5, S6]. Nạn nhân đã trình báo chi tiết với Cảnh sát Cornell và tham gia tiến trình kỷ luật Title IX, dẫn đến phán quyết đuổi học 2 sinh viên và đình chỉ vĩnh viễn phân hội [S4, S6, S11].

Tuy nhiên, Biện lý quận Van Houten đã đình chỉ vụ án hình sự vào cuối năm 2024 với lý do thiếu chứng cứ, trước khi thừa nhận vào tháng 9/2026 rằng ông chưa từng đích thân thẩm vấn nạn nhân hay tiếp cận bản ghi lời khai đầy đủ [S4, S6, S8, S18].

Áp lực cải cách và tranh cãi chính trị

Đơn kiện dân sự do nạn nhân nộp vào tháng 9/2026 đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình mạnh mẽ của sinh viên và dẫn đến việc Thị trưởng Ithaca đình chỉ cấp phép sự kiện sinh viên [S2, S5, S32].

Vụ việc cũng làm bùng nổ tranh luận chính trị khi cựu Tổng thống Donald Trump công khai chỉ trích bà James, cho rằng các sinh viên Cornell sẽ không nhận được tiến trình xét xử công bằng [S21, S37]. Về mặt lập pháp, Thống đốc Hochul kêu gọi tiểu bang nhanh chóng xóa bỏ kẽ hở pháp lý về tình trạng say xỉn tự nguyện, khẳng định việc sử dụng chất kích thích không thể trở thành tấm bình phong cho hành vi bạo lực tình dục [S16, S18, S19, S37].

Điều cần biết:

Đại học Cornell đã đồng ý thuê công ty luật độc lập bên ngoài để rà soát lại toàn bộ quy trình tiếp nhận và xử lý các cáo buộc xâm hại tình dục trong khuôn viên trường [S2, S4, S10].
Thị trưởng thành phố Ithaca đình chỉ cấp phép mọi sự kiện sinh viên của Cornell, và Hội đồng Liên hội nam sinh (IFC) tại trường đã bỏ phiếu hủy toàn bộ các buổi tiệc cuối tuần [S2, S32, S35].
Đơn kiện dân sự của nạn nhân nhắm vào Đại học Cornell và 7 cựu nam sinh viên liên quan hiện đang được thụ lý tại tòa án nhằm đòi bồi thường thiệt hại và làm rõ trách nhiệm quản lý [S5, S7, S36].

Hiểu thêm:

Vì sao Thống đốc New York có thể tước quyền thụ lý vụ án của biện lý quận địa phương?

Theo luật pháp tiểu bang New York, thống đốc có thẩm quyền ký sắc lệnh chỉ định Bộ trưởng Tư pháp tiểu bang đảm nhận vai trò công tố viên đặc biệt khi phát hiện cơ quan công tố địa phương có dấu hiệu thiếu sót nghiêm trọng hoặc làm mất niềm tin của công chúng. Trong vụ án này, việc Biện lý quận Tompkins khép lại hồ sơ mà không trực tiếp phỏng vấn nạn nhân là nguyên nhân chính khiến Thống đốc Hochul quyết định can thiệp [S6, S7, S11, S13].

Toàn cảnh: Khảo sát nội bộ của Đại học Cornell cho thấy khoảng 35% nữ sinh viên từng là nạn nhân của hành vi tấn công hoặc xâm hại tình dục trong thời gian theo học, phản ánh thực trạng bạo lực học đường phức tạp gắn liền với văn hóa hội nam sinh tại các trường đại học Mỹ [S4, S31].

Diễn biến tiếp theo: Văn phòng Bộ trưởng Tư pháp James sẽ tiến hành thu thập chứng cứ để xem xét đưa vụ án ra trước đại bồi thẩm đoàn (grand jury), trong khi Thống đốc Hochul kêu gọi nghị viện New York nhanh chóng sửa đổi luật nhằm ngăn chặn việc dùng sự say xỉn tự nguyện làm lý do miễn trừ tội phạm tình dục [S6, S14, S16, S18].

Thông tin chưa thống nhất:

Biện lý quận Matthew Van Houten cho rằng hồ sơ ban đầu năm 2024 thể hiện hành vi tự nguyện và cảnh sát Cornell không cung cấp bản ghi chi tiết, trong khi Đại học Cornell khẳng định đã bàn giao toàn bộ chứng cứ và lời khai gốc ngay từ đầu [S2, S6, S7, S19].
Nạn nhân cáo buộc 7 nam sinh chuốc ketamine và xâm hại tập thể suốt 7 giờ, trong khi luật sư các bị đơn phủ nhận mọi hành vi sai trái và cho rằng mọi hoạt động đều có sự đồng thuận [S4, S7, S11, S18, S32].
Thống đốc Hochul khẳng định việc thay thế công tố viên là cần thiết để bảo đảm công lý, trong khi cựu Tổng thống Donald Trump cho rằng việc chỉ định Bộ trưởng Tư pháp James mang động cơ chính trị và khiến các sinh viên khó có được một tiến trình tư pháp công bằng [S6, S21, S37].

Nguồn

Tổng hợp từ 10 cơ quan báo chí

Can thiệp từ cấp tiểu bang sau khủng hoảng niềm tin

Cáo buộc xâm hại tập thể và những lỗ hổng trong điều tra

Áp lực cải cách và tranh cãi chính trị

Cùng chuyên mục