Điện Báo
Thế giới một ngày trước

Trump ký lệnh hoãn áp dụng các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Nga

Sắc lệnh được ban hành ngày 16/10, sớm hơn hạn dự kiến hai ngày; Tổng thống Donald Trump nói ông đã báo Quốc hội rằng việc miễn trừ lúc này phục vụ lợi ích quốc gia Mỹ.

Ảnh minh họa cho bài: Trump ký lệnh hoãn áp dụng các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Nga

Vì sao đáng chú ý: Đạo luật nhằm gây sức ép lên Nga; quyết định của Trump khiến các biện pháp mới chưa có hiệu lực theo kế hoạch và để chính quyền rộng quyền quyết định thời điểm hành động.

Sắc lệnh hoãn các biện pháp mới trước ngày dự kiến có hiệu lực

Ngày 16/10, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh miễn áp dụng một số biện pháp trừng phạt, hạn chế và thuế quan theo Đạo luật Lindsey O. Graham. Các biện pháp dự kiến có hiệu lực hai ngày sau đó. Trump nói ông đã gửi Quốc hội văn bản xác nhận việc miễn trừ vào lúc này phục vụ lợi ích quốc gia Mỹ.

Đạo luật được ký thành luật ngày 18/9/2026 và nhằm gây sức ép lên Nga, trong đó có các biện pháp liên quan đến năng lượng, quốc phòng, quan chức cấp cao và người bị cáo buộc giúp né trừng phạt. Các bài tường thuật nói sắc lệnh không gỡ những lệnh trừng phạt đang áp dụng với Nga; thay vào đó, những biện pháp mới theo đạo luật chưa triển khai theo kế hoạch.

Mốc 60 ngày và thời hạn miễn trừ được mô tả khác nhau

Ngày 17/10, Ngoại trưởng Marco Rubio nói chính quyền dành 60 ngày để đánh giá tác động của biện pháp trừng phạt và thuế quan lên kinh tế Mỹ và thế giới. Tuy nhiên, một số tường thuật trích sắc lệnh nói việc miễn trừ kéo dài đến khi Trump hoặc quan chức cấp cao xác định cần hành động tiếp; các tường thuật đó không nói mốc 60 ngày là thời hạn ghi trong sắc lệnh.

Các nguồn cũng không cùng cách mô tả phạm vi sắc lệnh: có bài nhấn vào một số biện pháp, bài khác nói đến nhiều biện pháp trừng phạt và thuế quan hoặc gần như toàn bộ biện pháp quan trọng trong luật. Những cách kể này khiến chưa thể xác định chính xác điều khoản nào được miễn chỉ từ các tường thuật được nêu.

Điều 115 của đạo luật được mô tả là cho phép tổng thống miễn áp dụng biện pháp nếu xác nhận với Quốc hội rằng việc đó phục vụ lợi ích quốc gia. Một bài tường thuật cho biết Nhà Trắng chưa giải thích cụ thể lợi ích Mỹ nào được quyết định này phục vụ.

Zelensky phản đối, đặc phái viên Nga hoan nghênh

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi quyết định đình chỉ là đáng tiếc và nói các biện pháp trong đạo luật có thể tạo sức ép để Nga chấm dứt chiến tranh. Ông cũng nhận định việc giảm sức ép có thể đem lại nguồn thu cho Tổng thống Nga Vladimir Putin và khuyến khích Nga tiếp tục tấn công.

Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev hoan nghênh sắc lệnh, gọi đó là thời khắc lịch sử và nói trừng phạt có thể làm đình trệ hợp tác kinh tế Nga–Mỹ. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis và John Cornyn cùng các nghị sĩ Dân chủ như Elizabeth Warren và Don Beyer chỉ trích quyết định; Beyer kêu gọi Quốc hội sửa luật để hạn chế cách dùng điều khoản miễn trừ.

Một bài tường thuật cho biết Quốc hội đang nghỉ đến sau bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 và nhận định khoảng nghỉ này hạn chế khả năng phản ứng tức thời của các nghị sĩ. Các lời kêu gọi Quốc hội hành động vì thế chưa đồng nghĩa với việc luật đã được sửa đổi.

Hiểu thêm:

Miễn áp dụng một số biện pháp có nghĩa là bãi bỏ Đạo luật Graham không?

Không. Các bài tường thuật nói sắc lệnh không gỡ những lệnh trừng phạt đang áp dụng với Nga; thay vào đó, các biện pháp mới theo đạo luật chưa có hiệu lực như dự kiến. Điều 115 được mô tả là cho phép tổng thống miễn áp dụng biện pháp nếu xác nhận với Quốc hội rằng quyết định phục vụ lợi ích quốc gia.

Toàn cảnh: Đạo luật vẫn còn hiệu lực, nhưng sắc lệnh trì hoãn các biện pháp mới và để chính quyền quyết định khi nào cần hành động. Tranh cãi hiện tập trung vào phạm vi miễn trừ và việc lý do “lợi ích quốc gia” chưa được Nhà Trắng giải thích cụ thể trong các tường thuật.

Diễn biến tiếp theo: Các nghị sĩ chỉ trích quyết định đã kêu gọi Quốc hội hành động. Một bài tường thuật cho biết Quốc hội nghỉ đến sau bầu cử giữa kỳ ngày 3/11, nên khả năng phản ứng tức thời bị hạn chế.

Thông tin chưa thống nhất:

  • Rubio nói chính quyền dành 60 ngày để đánh giá tác động; một số tường thuật trích sắc lệnh nói việc miễn trừ kéo dài đến khi Trump hoặc quan chức cấp cao thấy cần hành động tiếp. (S13, S35, S37)
  • Các nguồn mô tả phạm vi miễn trừ khác nhau: có nguồn nói một số biện pháp, nguồn khác nói nhiều biện pháp trừng phạt và thuế quan hoặc gần như toàn bộ biện pháp quan trọng trong luật. (S14, S17, S32, S35, S37, S40, S44)

Quan điểm các bên:

  • Tổng thống Zelensky: Quyết định đình chỉ là đáng tiếc; đạo luật có thể tạo sức ép để Nga chấm dứt chiến tranh. (S8, S9, S14, S18)
  • Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev: Hoan nghênh quyết định và nói trừng phạt có thể làm đình trệ hợp tác kinh tế Nga–Mỹ. (S12, S14, S38)
  • Một số nghị sĩ hai đảng: Chỉ trích quyết định; Dân biểu Don Beyer kêu gọi Quốc hội sửa luật để hạn chế cách dùng điều khoản miễn trừ. (S12, S14, S35, S36, S37, S44)

Góc nhìn: Nếu Quốc hội muốn các biện pháp mới thực sự gây sức ép, điều khoản cho phép tổng thống miễn áp dụng cần được giới hạn rõ; lý do “lợi ích quốc gia” cũng cần được giải thích cụ thể.

Nguồn

Tổng hợp từ 10 cơ quan báo chí